logo 't Brierke
park
April 2007
 
--> vaste rubrieken <--
--> en verder <--

Uit de medische hoek

Speciaal spreekuur voor mensen met astma of COPD

De huisartsenpraktijken in de Achtse Barrier besteden steeds meer aandacht aan de begeleiding en controle van mensen met een chronische (blijvende) ziekte. Hiervoor worden o.a. speciale spreekuren ingesteld bij de praktijkondersteuner of praktijkverpleegkundige. Zo ook voor mensen met astma of COPD.

Sinds januari verzorgen praktijkverpleegkundige Janneke Verleg (huisartsen Gezondheidscentrum) en praktijkondersteuner Maaike Merkelbach (Huisartsenpraktijk Achtse Barrier) aparte astma/COPD spreekuren. Dat betekent dat Maaike voortaan de jaarlijkse gesprekken voert met mensen die bij het Diagnostisch Centrum een longfunctieonderzoek gehad hebben. Daarnaast nodigt zij mensen uit van wie de longfunctie nog nooit gecontroleerd is, maar daar waarschijnlijk of misschien wel voor in aanmerking komen. Op die manier willen de huisartsen een grotere groep patiënten beter begeleiden en voorkomen dat klachten verergeren. Overigens is het de bedoeling dat Maaike nog dit jaar het longfunctieonderzoek in de praktijk zelf gaat uitvoeren, met behulp van een spirometer. In het Gezondheidscentrum, waar Janneke werkt, wordt dit onderzoek al ‘in eigen huis’ gedaan.

Dezelfde klachten
Astma en COPD zijn aandoeningen met verschillende achtergronden, maar de klachten vertonen veel overeenkomsten: moeilijk uitademen, een benauwd gevoel, piepen en hoesten.
Bij astma komt dit doordat de luchtwegen overgevoelig reageren op bepaalde prikkels, zoals huisstofmijt, kattenharen, rook of mist. Als gevolg daarvan vernauwen de luchtwegen zich tijdelijk en wordt er veel slijm aangemaakt. Bij patiënten met COPD (de verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem) ligt de oorzaak in een permanente beschadiging van de longblaasjes, meestal als gevolg van roken. Hierdoor zijn de luchtwegen altijd vernauwd. “Van COPD heb je dag in, dag uit veel last. Dat kost een heleboel energie, waardoor patiënten snel moe worden. Mensen met astma hebben goede en slechte perioden, afhankelijk van de prikkels waar ze mee in aanraking komen”, legt Maaike uit.

Veel informatie
Een goede behandeling en begeleiding van beide patiëntengroepen is erg belangrijk
om ervoor te zorgen dat klachten niet onnodig verergeren, aldus de praktijkondersteuner. Tijdens het spreekuur zal ze daarom verschillende zaken aan de orde stellen: de uitslag van het longfunctieonderzoek, informatie over medicijnen en het gebruik ervan, voeding, lichaamsbeweging, aanpassingen in huis om prikkels te voorkomen (bv. vloerbedekking en gordijnen vervangen) en eventueel begeleiding bij stoppen met roken. Bij mensen die voor het eerst met dit alles te maken krijgen, iséén gesprek meestal niet voldoende. “Er komt dan zoveel informatie tegelijk op iemand af, dat het goed is om dit te laten bezinken. In een vervolggesprek is er tijd om vragen te stellen en dieper in te gaan op leefstijladviezen.”

Het astma/COPD spreekuur is bedoeld voor patiënten vanaf 12 jaar. Jongere kinderen komen voorlopig nog bij de huisarts. Maar ook de andere patiënten blijven bij de huisarts goed in beeld, benadrukt Maaike. “Elke uitslag van een longfunctieonderzoek bespreek ik vooraf met de huisarts, dus voordat de patiënt op mijn spreekuur komt. Verder hebben we regelmatig nabesprekingen over alle patiënten. Iedere diagnose wordt in overleg vastgesteld.”

Brieven
Astma- en COPD-patiënten, die al bekend zijn in de praktijk, krijgen een brief waarin de ‘overdracht’ naar de praktijkondersteuner toegelicht wordt. Verder is Maaike bezig met het samenstellen van een lijst van patiënten die wellicht ook in aanmerking komen voor een longfunctieonderzoek. “Het gaat vooral om mensen die meerdere keren met klachten over hoesten of hooikoorts bij de huisarts geweest zijn. En om mensen die al wel longmedicijnen gebruiken, maar van wie we nog geen duidelijke diagnose hebben kunnen vaststellen.” Omdat de twee huisartsenpraktijken samen optrekken binnen het Samenwerkingsverband Gezondheidszorg Achtse Barrier, is het astma/COPD spreekuur grotendeels op dezelfde manier georganiseerd. Voor meer informatie kunt u bij uw eigen praktijk terecht.